“Kutsal”dan “Kurgu”ya Alevi-Bektaşi ziyaret kültürünün Talip Apaydın romanlarına yansıması

Basit öğe kaydını göster

dc.contributor.author Akın, Erdem
dc.date.accessioned 2023-07-17T07:16:34Z
dc.date.available 2023-07-17T07:16:34Z
dc.date.issued 2022
dc.identifier.citation AKIN, Bülent (2020a). Kızılbaş Oğuzlar ve Şah İsmail’in Anayurdu Diyarbakır. İstanbul: Kitabevi. AKIN, Bülent (2020b). Kırklar; Mitten Tasavvufa Alevi Ritüellerinin Sır Dili. İstanbul: Kitabevi. AKIN, Erdem (2018). Talip Apaydın’ın Romanlarında Halk Bilimi Unsurları. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Siirt: Siirt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. AKIN, Erdem (2022). Halk Dini/Dindarlığı Olgusunun Ziyaret Fenomeni Bağlamında Alevilik, Sünnilik, Süryanilik İnançları Açısından Halkbilimsel İncelenmesi Diyarbakır, Siirt, Mardin Örneği. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. APAYDIN, Talip (2007). Tütün Yorgunu. İstanbul: Literatür Yayıncılık. APAYDIN, Talip (2008). Define. İstanbul: Literatür Yayıncılık. APAYDIN, Talip (2016a). Köylüler. İstanbul: Literatür Yayıncılık. APAYDIN, Talip (2016b). Toz Duman İçinde. İstanbul: Literatür Yayıncılık. APAYDIN, Talip (2016c). Vatan Dediler. İstanbul: Literatür Yayıncılık. ASSMAN, Jan (2001). Kültürel Bellek. İstanbul: Ayrıntı Yayınları. ATEŞ, Fatma (2015). Adana Halk Hekimliğinde Ocak Kültü. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Ankara: Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. AYTAŞ, Gıyasettin (2012). “Cumhuriyet Devri Türk Romanında Alevîlik Algısına Yönelik Tespit ve Yorumlar”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 2012/64. 271-282. BAHARLU, İlgar (2020). Şah’ın Bahçesinde; Şah İsmail Öncesi ve Sonrası Kızılbaşlık. İstanbul: Kitabevi. BAYSAN, Münire (2016). Kütahya ve Yakın Çevresinde Halk Hekimliği ile Ocak Kültü. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Bursa: Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. BLEHR, Otto (1971). “Folk Belief as a Religions Phenomenon”. TEMENOS - Nordic Journal of Comparative Religion. 1971/7. 34-37. ÇOBANOĞLU, Özkul (2013). Halk İnançları ve Memoratlar. Ankara: Akçağ Yayınları. DEDEKARGINOĞLU, Hüseyin (2012). Dede Garkın Süreğinde Cem. Ankara: Yurt Kitap-Yayın. DURKHEİM, Emile (1923). Din Hayatının İptidai Şekilleri. İstanbul: Tanin Matbaası. DURMA, Abdulhalim (2010). Evliyalar Şehri Tokat. Ankara: Yenigün Matbaacılık. ELİADE, Mircea (1991). Kutsal ve Dindışı. Ankara: Gece Yayınları. ELMACI, Lütfullah (2017). Ziyaret Fenomeni ve Din (Kastamonu Şeyh Şaban-ı Veli Türbesi). (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Çorum: Hitit Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. ER, Piri (2014). Yaşayan Alevilik. Ankara: Barış Kitap. ERGÖZ, Ramazan (2014). Anadolu Efsanelerinde Yasaklar ve Cezalar. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ardahan: Ardahan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. ERGUN, Saadettin Nüzhet (ty). Türk Şairleri. C. 2. ERÖZ, Mehmet (1990). Türkiye’de Alevilik Bektaşilik. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları. ERSAL, Mehmet (2016). Alevilik: Kavramlar ve Ocak Sistemi Çubuk Havzası Örneği. Ankara: Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Merkezi Yayınları. ERSAL, Mehmet ve Akın, Bülent (2018). “Dede Korkut Kitabı”nı Alevilik Penceresinden Okumak.” Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi. 2018/4. 2369-2408. ERSAL, Mehmet ve Deyiş Görgülü, Ezgi (2017). “Yemekten Ritüel Yaratmak Alevi İnanç Sisteminde Yemek Kültürü”. Alevilik Bektaşilik Araştırmaları Dergisi. 2017/16. 139-199. ERSAL, Mehmet ve Ersöz, Serpil (2013). “Alevi Gülbenglerinin Temel Yapısı Üzerine Bir Değerlendirme”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 2013/65. 53-80. ERSÖZ, Özlem (1992). Kültürel Süreklilik Elemanlarının Saptanması ve Yeni Tasarımlara Veri Tabanı Oluşturması Yaklaşımı. (Yayımlanmamış Lisans Tezi), İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi. GÜNAY, Ünver ve Güngör, Harun (1977). Başlangıçtan Günümüze Türklerin Dini Tarihi. İstanbul: Ocak Yayınları. HASLUCK, W. Frederick (2013). Sultanlar Zamanında Hıristiyanlık ve İslam II. İstanbul: Ayrıntı Yayınları. HATİPLER, Çibik ve Umaroğulları, Filiz (2017). “Balkanlarda Bektaşilik ve Bektaşi Tekkeleri”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 2017/1. 458-481. İNAN, Abdulkadir (1976). Eski Türk Dini Tarihi. İstanbul: Kültür Bakanlığı Yayınları. KACIROĞLU, Murat (2016). “Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında (1923 - 1940) Toplumcu Gerçekçi Edebiyat Tartışmaları”. ETÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2016/2. 27-71. KARAKAŞ, Rezan (2013). “Kemal Tahir’in Romanlarında Alevîliğe Dair”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 2013/64. 43-54. KARAKAŞ, Rezan ve Beyhan, Derviş (2017). “Aşkın Şehidi Romanında Alevilik”. AlevilikBektaşilik Araştırmaları Dergisi. 2017/16. 45-69. KESKİN, Ahmet (2013). “Türk Şiirinde Halk Kültürü Unsurlarının Kullanımına Yetkin Bir Örnek: Hasan Hüseyin Korkmazgil”. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi. 2013/8. 115-129. KESKİN, Ahmet (2020). Adbilim, Kültürdilbilim ve Folklor Odağında Türk Kültüründe Lakaplar. Ankara: Akçağ. KESKİN, Mustafa (1999). XX. Yüzyılda Tokat’ın Sosyal ve Kültürel Yapısı. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Malatya: İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. KESKİN, Mustafa (2000). “Tokat Yöresindeki Sünnî ve Alevi Topluluklarında Halk Dindarlığının Bir Boyutunu Oluşturan Ziyaret İnanç ve Uygulamalarındaki Benzer ve Farklılıklar”. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2000/5. 209-227. KOÇAKOĞLU, Bedia ve Çalık, Nesrin (2017). “Talip Apaydın’ın Romanlarında Din (İslam) Algısı”. SEFAD. 2017/3. 79-100. KÖPRÜLÜ, Mehmet Fuat (2000). Anadolu’da İslamiyet. İstanbul: İnsan Yayınları. KÖSE, Serkan (2019). Alevi İnanç Sisteminde Kurban Ritüeli. İstanbul: Kesit. KUMARTAŞLIOĞLU, Satı (2012). Türk Kültüründe Ateş ve Ocak Kültü. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Balıkesir: Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. KURUTLU, Saliha. (1990). Öğretmen Yazar Talip Apaydın’ın Romancılığı. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. MADEN, Fahri (2014). “Keçeci Baba Ocağı”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi. 2014/71. 147-169. OCAK, Ahmet Yaşar (2014). Orta çağ Anadolusunda İki Büyük Yerleşimci/Kolonizatör Derviş Dede Garkın ve Emirci Sultan Vefaiyye ve Yeseviyye Gerçeği. İstanbul: Dergâh Yayınları. ÖZVEREN, Sema (2019). Kahramanmaraş Alevi Ocaklarında İnanç, İbadet ve Erkân Sinemilli Ocağı. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Mersin: Mersin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. PEHLİVAN, Gürol (2009). “Dinî Şahsiyetler Hakkında Oluşan Anlatılar”. Millî Folklor. 2009/83. 88-96. RAGLAN, Lord (2004). “Mit ve Ritüel”. Millî Folklor. 2004/61. 187-194. SALTIK, Veli (2011). İz Bırakan Erenler ve Alevi Ocakları. Ankara: Kuloğlu Matbaacılık. TEKİN, Gözde (2014). “Ballı Baba”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. http://teis.yesevi.edu.tr/ madde-detay/balli-baba. TOPDEMİR, Ramazan (2005). Türk Edebiyatında Tarihî Romanlar (Türk Tarihi ile İlgili 1971-1980). (Yayımlanmamış Doktora Tezi), İstanbul: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. TOZLU, Necdet ve Babür, Yusuf (2020). Kemah Sürek Köyü Tacim Dede Ziyaretgâhı. https:// erzincankulturatlasi.com/tacim-dede-ziyaretgahi/ WACH, Joachim (1995). Din Sosyolojisine Giriş. Ankara: A.Ü.İ.F Yayınları. YAMAN, Ali (2004). Alevilikte Dedelik ve Ocaklar: Dedelik Kurumu Ekseninde Değişim Sürecinde Alevilik. İstanbul: K.A.S. Derneği Yayınları. YILDIZ ALTIN, Kübra (2018). Türk Kültüründe Atalar Kültü. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. YÜCEL, Sabri (2003). Keçeci Ahi Baba ve Zaviyesinde Yetişen Ünlü Kişiler. İstanbul: Can Yayınları. tr_TR
dc.identifier.uri http://hdl.handle.net/20.500.11787/8236
dc.description.abstract Alevi inanç sisteminde; Cemler (Musahip Cemi, Görgü Cemi, Muharrem Cemi vb.), niyaz, semah, on iki hizmet, yakadan geçirme, aşure gibi ritüellerle benzer şekilde geleneksel ritüel bağlamı ziyaret kültüründe de yoğun olarak gözlemlenir. Atalar ve tabiat kültleri (ağaç, ateş, su, toprak, kaya, dağ) inanışlarıyla kutsal olduğuna inanılan mekânları türlü istek ve dileklerle ziyaret etmeyi ifade eden ziyaret kültürü, halk inanışlarının kaynaklık ettiği kutsal mekân ritüelleri, inanç anlatıları, kutsal mekân deneyimi ve katılım motivasyonuyla bir bütünlük teşkil eder. Alevi geleneksel yaşamında oldukça canlı bir profil çizen ziyaret kültürünün olay örgüsüne bağlı olarak kurgusal dünyada da oldukça canlılık gösterdiği Alevi inanç kültürüne hâkim yazarların inanış, anlatı, ritüel ve deneyim noktasında karakterleri ve kurgusal mekânları ziyaret yerleri çevresinde şekillendirdikleri görülür. Bu çalışmada, Köy Enstitülü bir yazar olan Talip Apaydın’ın romanlarında Alevi-Bektaşi inanç dairesinde geleneksel bağlamın önemli bir ifadesi olan ziyaret kültürünün kutsal mekân ritüelleri, inanç anlatıları, halk inanışları çerçevesinde yansımalarına odaklanılmıştır. Talip Apaydın’ın romanlarında yer alan ziyaret yerlerinin niteliği ve niceliği, söz konusu kutsal mekânların karakterlerin etkileşim içerisinde bulunduğu yerler olması sebebiyle önemlidir. Ata kültünden veli kültüne inanç kültürünün sürekliliği içerisinde şekillenen ziyaret kültürü, inanç anlatı geleneğinin ifadesi olan sözlü gelenekte ve kutsal mekân ritüellerinde sembolleşmiştir. Söz konusu bu kültür, Apaydın’ın romanlarında oldukça geniş tasvirlerle, detaylı bir şekilde yer alır. Bu kapsamda çalışmada, Ballı Baba Tekkesi, Tacım Dede Tekkesi ve Keçecidede Türbesi kutsal mekânlarından hareketle Alevi-Bektaşi ziyaret kültürünün Apaydın’ın romanlarına yansıması, anlatı ve ritüel evreninin yanı sıra mekân ve deneyim odaklı bir bakış açısıyla ele alınarak incelenmiş, Apaydın’ın romancılığında önemli yeri olan maddi ve manevi örnekleriyle oldukça çeşitli ve zengin örnekleriyle takip edilebilen halk kültürü; inanç kültürü yönüyle inanış, anlatı, ritüel, deneyim ve motivasyon bağlamında kurgu içerisinde geniş bir şekilde işlendiği görülmüştür. tr_TR
dc.language.iso tur tr_TR
dc.publisher Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Dergisi tr_TR
dc.rights info:eu-repo/semantics/openAccess tr_TR
dc.subject Talip Apaydın tr_TR
dc.subject Ziyaret kültürü tr_TR
dc.subject Veli kültü tr_TR
dc.subject Kutsal mekân tr_TR
dc.subject İnanç anlatıları tr_TR
dc.title “Kutsal”dan “Kurgu”ya Alevi-Bektaşi ziyaret kültürünün Talip Apaydın romanlarına yansıması tr_TR
dc.title.alternative From Sacred to Fiction: Reflection of Alevi-Bektashi Visiting Culture in Talip Apaydin’s Novels tr_TR
dc.type article tr_TR
dc.relation.journal Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Dergisi tr_TR
dc.contributor.department Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi/Hacı Bektaş Veli araştırma ve uygulama enstitüsü/alevi bektaşi kültürü anabilim dalı tr_TR
dc.contributor.authorID 248344 tr_TR
dc.identifier.issue 26 tr_TR
dc.identifier.startpage 106 tr_TR
dc.identifier.endpage 134 tr_TR


Bu öğenin dosyaları

Bu öğe aşağıdaki koleksiyon(lar)da görünmektedir.

Basit öğe kaydını göster